འདི་ཡང་ རྫས་སྦྱོར་དང་ཡང་ན་ གཟུགས་ཀྱི་སྒོ་ལས་ བསྒྱུར་བཅོས་འབད་དེ་ཡོད་མི་ སྦྱར་རྫས་འདི་ བརྟན་ཏོག་ཏོ་དང་ བཤུབ་ནི་ ཡང་ན་ བཟོ་རྣམ་{0}} བསྒྱུར་བཅོས་འབད་དེ་ཡོད་མི་ སྦྱར་རྫས་འདི་ ཟ་འཐུང་བཟོ་གྲྭ་ནང་ལུ་ ལག་ལེན་འཐབ་ཐངས་ཚུ་ ཁྱབ་ཆེཝ་སྦེ་ཡོདཔ་ཨིན།
བཟོ་བཅོས་འབད་བའི་ སྦྱར་རྫས་བཟོ་སྦྱོར་གྱི་ཐིག་འདི་ བཅོས་སྒྲིག་འབད་མི་ སྦྱར་རྫས་ནང་ལུ་ མཁས་མཆོག་སྦེ་བཟོ་མི་ བཟོ་བསྐྲུན་གྱི་ཐིག་ཅིག་ཨིནམ་ད་ བྱ་རིམ་འདི་ནང་ གོ་རིམ་མ་འདྲཝ་ལེ་ཤ་ཅིག་ཡོདཔ་ཨིན། དེ་ལས་ དམིགས་བསལ་གྱི་ཚོང་མགྲོན་པའི་དགོས་མཁོ་. ཚུ་ གྲུབ་ཐབས་ལུ་ སྲོལ་སྒྲིག་འབད་ཚུགས།
འདོན་སྤེལ།: ༢༠༡༡/༠༤/༢༠ རིག་པ།(༡) འབྲུག་རྒྱང་བསྒྲགས་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་ འབྲུག་རྒྱང་བསྒྲགས་ལས་ཁུངས་ལུ་ བརྡ་དོན་འཕྲུལ་རིག་དང་འབྲེལ་བའི་ ལས་རིམ་ཚུ་ འགོ་འདྲེན་འཐབ་སྟེ་ཡོདཔ་ཨིན། དེ་གི་ཁྱད་ཆོས་གཞན་དང་མ་འདྲ་བའི་དབང་གིས་ བསྒྱུར་བཅོས་འབད་ཡོད་པའི་སྦྱར་རྫས་ལག་ལེན་འཐབ་ནི།
རྩོམ་ཡིག་འདི་ནང་ ང་བཅས་ཀྱིས་ བསྒྱུར་བཅོས་འབད་ཡོད་པའི་ སྦྱར་རྫས་དང་ བསྒྱུར་བཅོས་འབད་བའི་ སྦྱར་རྫས་བཟོ་སྦྱོར་གྱི་ ཐིག་ དེ་ལས་ བསྒྱུར་བཅོས་འབད་ཡོད་པའི་ སྦྱར་རྫས་བཟོ་སྦྱོར་འཕྲུལ་ཆས་ཀྱི་ ཁྲོམ་རའི་ འགྲོས་ཚུ་ འཚོལ་ཞིབ་འབད་ནི་ཨིན།
ལེགས་བཅོས་འབད་ཡོད་པའི་ པར་ཆ་གི་ལག་ལེན།
ལེགས་བཅོས་འབད་ཡོད་པའི་སྦྱར་རྫས་ལུ་ ལག་ལེན་མ་འདྲཝ་ཡོདཔ་དང་ མང་ཤོས་ཅིག་ ཟ་འཐུང་བཟོ་གྲྭ་ནང་ མང་ཤོས་ཅིག་ཡོདཔ་ཨིན།
འདི་ཡང་ འབྲུག་རྒྱང་བསྒྲགས་ལས་འཛིན་གྱིས་ འབྲུག་རྒྱང་བསྒྲགས་ལས་འཛིན་ལུ་ འབྲུག་རྒྱང་བསྒྲགས་ལས་འཛིན་གྱི་ འགོ་དཔོན་ཚུ་ འབྲུག་རྒྱང་བསྒྲགས་ལས་འཛིན་ནང་ འགྱོ་དགོཔ་སྦེ་ ཞུ་བ་འབད་དེ་ཡོདཔ་ཨིན།
བརྟན་ཏོག་ཏོ་བཟོ་མི་: བརྟན་ཏོག་ཏོ་བཟོ་མི་ཚུ་ ཟ་འཐུང་ནང་ རྫས་སྦྱོར་ཚུ་ ཁ་ཕྱེ་ནི་ལས་ བཀག་ཐབས་འབད་མི་ རྫས་སྦྱོར་ཚུ་ཨིནམ་ད་ བསྒྱུར་བཅོས་འབད་མི་ སྦྱར་རྫས་འདི་ འཁྱེག་དང་ ཡོ་གརཏ་བཟུམ་གྱི་ འོ་མའི་ཐོན་སྐྱེད་ནང་ བརྟན་ཏོག་ཏོ་བཟོ་མི་ཅིག་སྦེ་ ལག་ལེན་འཐབ་ཨིན།
འདི་ཡང་ མར་ཁུ་དང་ཆུ་ལུ་བརྟེན་པའི་ རྫས་སྦྱོར་ཚུ་ སླ་བསྲེ་རྐྱབ་ནི་ལུ་ ཕན་ཐོགས་པའི་ རྫས་སྦྱོར་ཚུ་ བཞུ་རྫས་དང་ མར་ཁུ་དང་ ཆུ་ཚུ་ དབྱེ་བ་ཕྱེ་ནི་ལས་ བཀག་ཐབས་ལུ་ མར་ཁུ་དང་ ཚིལ་ལུ་ཚུ་ སླ་བསྲེ་རྐྱབ་སྟེ་ ལག་ལེན་འཐབ་ཨིན།
འདི་ཡང་ ཤ་གི་ཐོན་སྐྱེད་ དཔེར་ན་ ཤ་གི་ཐོན་སྐྱེད་ཚུ་ནང་ རྫས་སྦྱོར་ཚུ་ གཅིག་ཁར་བསྡོམས་ཏེ་ཡོད་མི་ རྫས་སྦྱོར་ཚུ་ཨིན་མས།
བཟོ་བཅོས་འབད་ཡོད་པའི་སྦྱར་རྫས་ཀྱི་ལག་ལེན་གཞན་ཡང་ ཤོག་གུ་བཟོ་བསྐྲུན་འབད་ནི་ཚུ་ བཀང་ཆས་དང་ བཀབ་ནིའི་ལས་ཚབ་སྦེ་ བགོ་ལ་གི་དོན་ལུ་ ཚད་འཇལ་བའི་ ལས་ཚབ་ཅིག་སྦེ་ སྨན་རིགས་ཀྱི་ཐོན་ཁུངས་ཅིག་སྦེ་ བཟོ་བསྐྲུན་གྱི་ཐོན་སྐྱེད་ཚུ་གི་དོན་ལུ་ བསྐྱིན་འགྲུལ་གྱི་ཁ་སྐོང་ཅིག་སྦེ་ ཚུད་དེ་ཡོདཔ་ཨིན།
ལེགས་བཅོས་འབད་ཡོད་པའི་ སྦྱར་ཡིག་བཟོ་སྦྱོར་གྱི་གྲལ་ཐིག་།
བཟོ་བཅོས་འབད་བའི་ སྦྱར་རྫས་བཟོ་སྦྱོར་གྱི་ཐིག་ཚུ་ སྦྱར་རྫས་མ་འདྲ་བའི་ སྦྱར་རྫས་. བཟོ་བཅོས་འབད་བའི་ སྦྱར་རྫས་ཐོན་སྐྱེད་འབད་ནི་གི་དོན་ལུ་ལག་ལེན་འཐབ་མི་ ཅ་ཆས་ཚུ་ བཟོ་བཅོས་འབད་བའི་ སྦྱར་རྫས་ཐོན་སྐྱེད་ཀྱི་དབྱེ་བ་ལུ་གཞི་བཞག་སྟེ་ སོ་སོ་སྦེ་ཡོདཔ་ཨིན་རུང་ གཞི་རྟེན་བྱ་རིམ་གྱི་གོ་རིམ་ཚུ་ :
སྨན་བཅོས་མ་འབད་བའི་ཧེ་མའི་གནས་རིམ་ནང་ འཚོ་བཅུད་དང་ lipids དེ་ལས་ fiberss. སྦྱར་རྫས་ཚུ་ གཙང་སྦྲ་དང་ བཀྲུ་དགོཔ་ཨིན།
འདི་ཡང་ རྡུལ་ཕྲན་འདི་ རྡུལ་རྟེན་ཆུང་ཀུ་ཚུ་ལུ་ བརྡལ་བཤིག་གཏང་ནི་གི་དོན་ལུ་ སྦྱར་རྫས་འདི་ བརྡལ་བཤིག་གཏངམ་ཨིནམ་ད་ འདི་ཡང་ alpha-amylase དང་ maltogenic amilase བཟུམ་གྱི་ བཞུ་ཁུ་ཚུ་ བཞུ་སྟེ་ སྦྱར་རྫས་འདི་ dextrin.
Saccharification: glucose དང་ fructose བཟུམ་གྱི་ monosaccharides ལུ་ hydrolysis འདི་ hydrolysis དང་ glucoamylase ཡང་ན་ trutlulanase{0}} ཚུ་ ཁ་སྐོང་བཀོད་དེ་ གྲུབ་ཚུགསཔ་ཨིན།
བཟོ་བཅོས་: བཟོ་བཅོས་ཀྱི་གནས་རིམ་ནང་ རྫས་ཁམས་རིག་པ་དང་ ཡང་ན་ དངོས་གཟུགས་ཐོག་ལས་ ལཱ་འགན་རྒྱུ་དངོས་ཚུ་གྲུབ་ཐབས་ལུ་ སྦྱར་རྫས་ཀྱི་སྦྱར་རྫས་འདི་ བསྒྱུར་བཅོས་འབད་དེ་ འབྲེལ་མཐུད་འབད་མི་དང་ མཉམ་སྦྲགས་ ཡང་ན་ རྡུལ་རྟེན་བཙག་ནིའི་. ཚུ་ལག་ལེན་འཐབ་སྟེ་ གྲུབ་ཚུགས།
མཐའ་མའི་ཐོན་སྐྱེད་འདི་ ཚོང་མགྲོན་པའི་དགོས་མཁོ་ཚུ་ལུ་གཞི་བཞག་སྟེ་ ཕྱེ་དང་ འབྲུ་སྣ་ ཡང་ན་ སྦྱར་རྫས་ཀྱི་རྣམ་པ་ལུ་འོང་ཚུགས།
1 ཁྲོམ་རའི་ལག་ལེན།ལེགས་བཅོས་འབད་ཡོད་པའི་ སྦྱར་ཡིག་བཟོ་སྦྱོར་གྱི་གྲལ་ཐིག་།
༉ སྤྱི་ལོ་༢༠༢༢ ལུ་ འཛམ་གླིང་ཡོངས་འབྲེལ་གྱི་ སྦྱར་རྫས་ཚོང་འབྲེལ་འདི་ དྲོ་ལར་ས་ཡ་༡༥{{༦}༢༣ ལུ་ལྷོད་ནི་ཨིནམ་ལས་ སྤྱི་ལོ་༢༠༡༧ ལས་ ༢༠༢༢ ཚུན་ སི་ཨེ་ཇི་ཨར་ ཡར་སེང་འགྱོ་ནི་ཨིནམ་སྦེ་ བཤད་ཅི།
༉ རྒྱ་ནག་དང་རྒྱ་གར་གྱི་ མཁོ་འདོད་དང་ མི་རློབས་ཡར་སེང་འགྱོ་མི་ དེ་ལས་ བཀོ་བཞག་བཏུབ་པའི་ འོང་འབབ་ཡར་སེང་འགྱོ་མི་ལུ་བརྟེན་ ཨེ་ཤི་ཡ་པེ་སི་ཕིག་ལུང་ཕྱོགས་ཀྱིས་ ཚོང་འབྲེལ་ནང་ དབང་ཤུགས་ཐོན་ནི་ཨིན་པའི་ རེ་བ་བསྐྱེདཔ་ཨིན་པས།
འདི་ཡང་ ཤོག་གུ་དང་སྨན་རིགས་བཟོ་གྲྭ་ཚུ་གིས་ བསྒྱུར་བཅོས་འབད་དེ་ སྦྱར་རྫས་ལག་ལེན་འཐབ་ནི་འདི་ ཡར་སེང་འབད་ནི་གི་རེ་བ་ཡོདཔ་ད་ དེ་ཡང་ དེ་གི་ཁྱད་ཆོས་གཞན་དང་མ་འདྲཝ་ . བསྒྱུར་བཅོས་འབད་མི་ སྦྱར་རྫས་འདི་ ཤོག་གུ་བཟོ་གྲྭ་ནང་ལུ་ བཱའི་ཌར་དང་ བཀབ་མི་ ཡང་ན་ བཀང་ཆས་སྦེ་ ལག་ལེན་འཐབ་བཏུབ་ནི་ཨིནམ་ད་ སྨན་རིགས་བཟོ་གྲྭ་ནང་ལུ་ སྨན་རིགས་{1}} འདི་ ཁྱད་དུ་འཕགས་པ་སྦེ་ ལག་ལེན་འཐབ་བཏུབ།
ཚིག༌ཕྲདབསྒྱུར་བཅོས་འབད་ཡོད་པའི་ སྦྱར་བརྩེགས་ལས་སྦྱོར་གྲལ་ཐིག་།ཚོང་འབྲེལ་འདི་ བསྒྱུར་བཅོས་འབད་ཡོད་པའི་ སྦྱར་རྫས་. བསྒྱུར་བཅོས་འབད་ཡོད་པའི་ སྦྱར་རྫས་བྱ་རིམ་གྱི་ མཁོ་འདོད་ཡར་སེང་འགྱོ་མི་དང་གཅིག་ཁར་ མཉམ་སྦྲགས་སྦེ་ ཡར་འཕར་འགྱོ་ནི་གི་རེ་བ་ཡོདཔ་ད་ དེ་ཡང་ བསྒྱུར་བཅོས་འབད་བའི་ སྦྱར་རྫས་བྱ་རིམ་གྱི་ ཚོང་འབྲེལ་ནང་ གཙོ་བོའི་རྩེད་འགྲན་པ་ཚུ་ཡང་ ཇི་ཨི་ཨེ་སྡེ་ཚན་ ཨེ་ཇི་དང་ ཀི་ལེགསི་ཊལ་ཨེ་ཇི་ ཨེསི་པི་ཨེགསི་ ཕོལོ་ཨིན་སི་{༡}} དེ་ལས་ ཀརཝ་ན་འཕྲུལ་ཆས་ལས་སྡེ་ཚད་འཛིན་ཚུ་ཨིན་པས།
མཇུག༌དོན
བཟོ་བཅོས་འབད་བའི་ སྦྱར་རྫས་བཟོ་སྦྱོར་གྱི་ཐིག་ཚུ་ བཟོ་བཅོས་འབད་མི་ སྦྱར་རྫས་མ་འདྲཝ་ཚུ་ དཔེར་ན་ མཐུག་དྲགས་དང་ བརྟན་ཏོག་ཏོ་བཟོ་མི་ དེ་ལས་ ཟ་འཐུང་བཟོ་གྲྭ་ནང་ འདྲེས་སྦྱོར་འབད་མི་ཚུ་གི་དོན་ལུ་ བཟོ་བཀོད་འབད་ཡོདཔ་ཨིན།
